Nếu vòng bảng (hay vòng League Phase mới) là nơi các CLB tích lũy điểm và làm quen, thì vòng knockout là nơi Champions League thực sự bùng nổ. Đây là giai đoạn tạo ra những kỷ niệm không thể quên.
Đặc thù đấu loại trực tiếp
Vòng knockout Champions League (từ 1/8 đến chung kết) có đặc điểm:
- Hai lượt trận (lượt đi sân khách, lượt về sân nhà — hoặc ngược lại)
- Tổng tỷ số quyết định ai đi tiếp
- Nếu hòa tổng tỷ số — đá hiệp phụ, sau đó luân lưu (từ 2021/22 đã bỏ luật bàn thắng sân khách)
- Trận chung kết đá một lượt trên sân trung lập
Các màn lội ngược dòng huyền thoại
Barcelona 6-1 PSG (2016/17)
PSG thắng lượt đi 4-0 tại Parc des Princes. Tưởng như mọi thứ đã kết thúc. Nhưng tại Camp Nou, Barcelona lội ngược dòng không tưởng: thắng 6-1, tổng tỷ số 6-5.
Bàn thắng quyết định là cú đánh đầu của Sergi Roberto phút 95 — khoảnh khắc biến Camp Nou thành “biển người nhảy múa”. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử Champions League một đội lật ngược được thế trận sau khi thua 4 bàn.
Roma 3-0 Barcelona (2017/18)
Barcelona thắng lượt đi 4-1 tại Camp Nou. Ở lượt về, Roma thắng 3-0 với bàn thắng quyết định của Kostas Manolas — đẩy Barca ra khỏi tứ kết theo luật bàn thắng sân khách (thời đó vẫn còn áp dụng).
Ajax lội ngược dòng Real Madrid (2018/19)
Real Madrid — đương kim vô địch 3 mùa liên tiếp — thắng 2-1 lượt đi tại Johan Cruyff Arena. Ở lượt về tại Bernabéu, Ajax với những chàng trai trẻ (Frenkie de Jong, Matthijs de Ligt, David Neres) thắng 4-1. Chấm dứt triều đại Real Madrid.
Liverpool 4-0 Barcelona (2018/19)
Barcelona thắng lượt đi 3-0 tại Camp Nou với Messi tỏa sáng. Ở lượt về tại Anfield, Liverpool thắng 4-0 (Origi, Wijnaldum ghi bàn) — bao gồm bàn thắng từ quả phạt góc nhanh huyền thoại của Trent Alexander-Arnold.
Tottenham 3-2 Ajax (2018/19 bán kết)
Cùng mùa với Liverpool — Ajax dẫn 2-0 ở hiệp một trận lượt về (tổng 3-0). Lucas Moura ghi hat-trick trong hiệp hai, bàn cuối ở phút 90+6. Tottenham vào chung kết nhờ luật bàn thắng sân khách.
Tại sao lội ngược dòng hay xảy ra ở Champions League?
Áp lực tâm lý
Đội dẫn trước có xu hướng phòng ngự thận trọng, dẫn đến mất kiểm soát. Đội bị dẫn chơi buông bỏ hết, tạo áp lực liên tục.
Sân nhà
Bầu không khí cuồng nhiệt tại các sân như Anfield, Camp Nou, Bernabéu, Signal Iduna Park có thể đẩy đội nhà lên một tầm cao tinh thần khó tin.
Cầu thủ siêu sao
Ở khoảnh khắc quyết định, các cầu thủ đẳng cấp thế giới có thể tự mình thay đổi cục diện — ví dụ Messi, Ronaldo, Lewandowski.
Luật bàn thắng sân khách (cũ)
Trước 2021, luật này khiến các đội khách cực kỳ tích cực tấn công — mỗi bàn thắng đều có giá trị gấp đôi nếu đá sân khách.
Bỏ luật bàn thắng sân khách
Từ mùa 2021/22, UEFA bỏ luật này. Lý do:
- Khoảng cách đội khách — đội nhà đã thu hẹp nhờ công nghệ, điều kiện thi đấu
- Luật này khiến các đội đá lượt đi sân nhà phải cẩn trọng quá mức
- Tạo ra các tình huống bất công khi hòa chung cuộc bằng tổng tỷ số
Tác động: các trận knockout có nhiều hiệp phụ và luân lưu hơn, kịch tính theo cách khác.
Vai trò VAR
Từ khi có VAR (từ 2019/20), các tình huống tranh cãi được xem xét lại:
- Bàn thắng việt vị rõ ràng bị hủy
- Penalty trong vùng cấm được kiểm tra
- Thẻ đỏ cho lỗi nguy hiểm
VAR giảm bớt tranh cãi nhưng cũng tạo ra tranh luận mới về việt vị “milimet” hay “handball không tự nhiên”.
Khoảnh khắc quyết định
Điểm chung của các trận knockout đáng nhớ: luôn có một khoảnh khắc — một bàn thắng, một cú cứu thua, một quyết định trọng tài — thay đổi mọi thứ. Đó chính là lý do vòng knockout Champions League là phần hấp dẫn nhất của bóng đá CLB châu Âu.